Βορδονάρειο

Κατηγορία: Ακίνητο
Χρονολογία: Β:Μεσοβυζαντινή περίοδος:641/700­1204
Είδος: Βοηθητικός χώρος
Δήμος: Διστόμου-Αράχωβας-Αντίκυρας
Οικισμός: Στείρι

Περιγραφή:
Η Μονή του Οσίου Λουκά ακολουθεί την οργάνωση των βυζαντινών μονών που επιβάλλουν ο κοινός μοναστικός βίος και ο φρουριακός τους χαρακτήρας. Αποτελείται από παρατακτικά τοποθετημένα κτήρια που περικλείουν ευρύχωρη εσωτερική αυλή, στο μέσο της οποίας δεσπόζουν τα δύο καθολικά. Στα περιμετρικά κτήρια στεγάζονται τα κελιά των μοναχών καθώς και βοηθητικοί χώροι. Οι μοναχοί εκτός από τις καθημερινές ακολουθίες του μοναστικού τυπικού και τις θείες λειτουργίες ασχολούνταν και με την καλλιέργεια της γης και την κτηνοτροφία. Μάρτυρες των εργασιών αυτών είναι οι αποθηκευτικοί και εργαστηριακοί χώροι που σώζονται σήμερα και δείχνουν τη μεγάλη παραγωγή, η οποία δεν καλύπτει μόνο τις ανάγκες των μοναχών αλλά διοχετεύεται και στις τοπικές αγορές, καθιστώντας τη μονή σημαντικό κέντρο της περιοχής. Για την ασφάλειά της η Μονή ενισχύεται με πύργους από τους οποίους σώζεται σήμερα μόνο ένας. Το βορδοναρείον (ή βορδοναριό) δηλαδή ο στάβλος βρίσκεται δίπλα στην κύρια ανατολική πύλη. Στο διώροφο αυτό οικοδόμημα το ισόγειο προορίζεται για τα ζώα, ενώ ο όροφος για τους αγωγιάτες και τις ζωοτροφές. Στον όροφο του αναστηλωμένου κτηρίου εκτίθενται μεταβυζαντινές τοιχογραφίες από το ναΐσκο του Αγίου Σπυρίδωνα στην Αντίκυρα.