Κρήνη στο Κριεζώτειο αρχοντικό

Κατηγορία: Ακίνητο
Χρονολογία: Ε:Όψιμη περίοδος Οθωμανικής Κυριαρχίας
Είδος: Κρήνη
Δήμος: Χαλκιδέων
Οικισμός: Χαλκίδα
Μνημείο: Κριεζώτειο αρχοντικό

Περιγραφή:
Στον αύλειο χώρο του αρχοντικού Κριεζώτη, όπως ονομάζεται σήμερα, σώζεται μία από τις δεκαεννιά δημόσιες κρήνες που κατασκευάστηκαν στη Χαλκίδα κατά την Οθωμανική περίοδο και αναφέρονται από τον Οθωμανό περιηγητή Εβλιγιά Τσελεμπί, ο οποίος επισκέπτεται τη Χαλκίδα το 1670. Το αρχοντικό βρίσκεται στο λεγόμενο Προάστειο, την περιοχή δηλαδή έξω από το τειχισμένο «Κάστρο», όπου σύμφωνα με τον Τσελεμπί διέμεναν τούρκοι αξιωματούχοι. Αποτελούσε τμήμα μεγαλύτερου συγκροτήματος της εξοχικής κατοικίας του Ομέρ Πασά, του τελευταίου Οθωμανού στρατιωτικού διοικητή της Εύβοιας, και αγοράστηκε έπειτα από τον ήρωα της Ελληνικής Επανάστασης Νικόλαο Κριεζώτη κατά το χρονικό διάστημα 1830-1833. Στα μέσα του 19ου αιώνα το κτήριο περιήλθε διαδοχικά στους απογόνους του με αποτέλεσμα να υποστεί αλλαγές. Η σωζόμενη κρήνη εντός του συγκροτήματος έχει προκύψει από τη συναρμολόγηση μαρμάρινων αρχιτεκτονικών μελών (πλάκες) διακοσμημένες με ανάγλυφα ισλαμικά φυτικά θέματα στις δύο μόνο όψεις. Στο πίσω μέρος ακουμπά στον πέτρινο τοίχο του περιβόλου και στη μία πλάγια όψη ανοίγεται παράθυρο επισκέψεως-καθαρισμού της μικρής δεξαμενής που υπάρχει στο εσωτερικό της κρήνης. Στο ένα τμήμα η κρήνη απολήγει σε θολίσκο ενώ στο άλλο σε έκκεντρη πυραμιδοειδή κάλυψη.