Η διαχείριση των κινητών μνημείων στη σύγχρονη εποχή

 

Κάθε μνημείο είναι ξεχωριστό ως προς τον τρόπο δημιουργίας του, την ποιότητά του, την κατάσταση διατήρησής του, τη θέση, τη σημασία, τη χρονολόγηση και τα στοιχεία που μας παρέχει για τον πολιτισμό του οποίου αποτελεί προϊόν. Συνεπώς για κάθε μνημείο απαιτείται ιδιαίτερη φροντίδα. Η μέριμνα για τα μνημεία ξεκινά από τη στιγμή της αναζήτησης και του εντοπισμού τους και εκτείνεται ως τη μελέτη, τη διατήρηση και προστασία τους, τη διαχείριση και τη χρήση τους. Διεθνείς οργανισμοί και συμβάσεις καθώς και ο ισχύων στη χώρα μας Αρχαιολογικός Νόμος ορίζουν την έννοια, το περιεχόμενο αλλά και γενικότερα τον τρόπο διαχείρισης των κινητών και των ακίνητων μνημείων, εκφράζοντας τη συντονισμένη προσπάθεια για τη συνολική προστασία, συντήρηση και ανάδειξη των μνημείων.
Ειδικότερα, ο Ν. 3028/2002 «Για την Προστασία των Αρχαιοτήτων και Εν γένει της Πολιτιστικής Κληρονομιάς» αναφέρει στο άρθρο 3: «…Η προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς της χώρας συνίσταται κυρίως: «α) στον εντοπισμό, την έρευνα, την καταγραφή, την τεκμηρίωση και τη μελέτη των στοιχείων της, β) στη διατήρηση και την αποτροπή της καταστροφής, της αλλοίωσης και γενικά κάθε άμεσης ή έμμεσης βλάβης της, γ) στην αποτροπή της παράνομης ανασκαφής, της κλοπής και της παράνομης εξαγωγής, δ) στη συντήρηση και την κατά περίπτωση αναγκαία αποκατάστασή της, ε) στη διευκόλυνση της πρόσβασης και της επικοινωνίας του κοινού με αυτήν, στ) στην ανάδειξή της και την ένταξή της στη σύγχρονη κοινωνική ζωή και ζ) στην παιδεία, την αισθητική αγωγή και την ευαισθητοποίηση των πολιτών για την πολιτιστική κληρονομιά».
Ο εκάστοτε διαχειριστής είναι υπεύθυνος για τη φροντίδα τους και την ορθολογική διαχείρισή τους. Τα κινητά κατάλοιπα, τα οποία έρχονται στο φως ως τυχαία ευρήματα, ή επισημαίνονται από τις αρμόδιες υπηρεσίες ή υποδεικνύονται και παραδίδονται από ιδιώτες, αποτελούν δύσκολες περιπτώσεις ως προς τη σωστή διαχείρισή τους καθώς παρέχουν αποσπασματικά στοιχεία και δεν είναι δυνατόν να αντιμετωπιστούν συνολικά και μέσα στο περιβάλλον που πιθανόν βρέθηκαν. Συνήθως έχουν υποστεί φθορές και δεν υπάρχει η δυνατότητα συσχέτισής τους με άλλα στοιχεία που παρέχει μία ανασκαφή. Αντίθετα τα κινητά μνημεία που αποκαλύπτονται σε ανασκαφές είτε συστηματικές είτε σωστικές παρέχουν περισσότερα στοιχεία και δίνουν την ευκαιρία για πιο προσεκτική μελέτη, τεκμηρίωση, αξιοποίηση και επιλογή του τρόπου διαχείρισής τους.